HỘI THẢO KHOA HỌC VỀ GIÁ TRỊ TÁC PHẨM CỦA PH. ĂNG-GHEN VỚI VẤN ĐỀ XÂY DỰNG GIA ĐÌNH Ở VIỆT NAM HIỆN NAY

HỘI THẢO KHOA HỌC VỀ GIÁ TRỊ TÁC PHẨM CỦA PH. ĂNG-GHEN VỚI VẤN ĐỀ XÂY DỰNG GIA ĐÌNH Ở VIỆT NAM HIỆN NAY

Sáng ngày 29/9/2026, Khoa Lý luận Chính trị, Trường Đại học Luật Hà Nội tổ chức Hội thảo khoa học cấp Khoa với chủ đề “Từ tác phẩm Nguồn gốc của gia đình, của chế độ tư hữu và của nhà nước (1884) của Ph. Ăng-ghen đến vấn đề xây dựng gia đình ở Việt Nam hiện nay”. Với Kỷ yếu gồm 15 tham luận chất lượng, Hội thảo là dịp nhìn nhận sâu sắc hơn giá trị lý luận, phương pháp luận của tác phẩm kinh điển, đồng thời gắn việc nghiên cứu tư tưởng của Ph. Ăng-ghen với những vấn đề đang đặt ra trong xây dựng gia đình Việt Nam hiện nay.

Phát biểu khai mạc Hội thảo, PGS. TS. Phan Thị Luyện nhấn mạnh ý nghĩa của việc nghiên cứu tác phẩm Nguồn gốc của gia đình, của chế độ tư hữu và của nhà nước trong nhận thức về sự hình thành và biến đổi của gia đình. Từ lập trường duy vật lịch sử, Ph. Ăng-ghen đã đặt gia đình trong mối quan hệ với những điều kiện kinh tế – xã hội cụ thể, qua đó gợi mở phương pháp tiếp cận khoa học đối với một thiết chế xã hội luôn vận động và phát triển. Những giá trị lý luận và phương pháp luận của tác phẩm tiếp tục có ý nghĩa trong việc nhận diện, lý giải những biến đổi của gia đình Việt Nam trong bối cảnh kinh tế thị trường, hội nhập quốc tế và chuyển đổi số.

Thực tiễn hiện nay cho thấy, gia đình Việt Nam đang có những biến đổi về quy mô, kết cấu, chức năng, quan hệ giữa các thành viên và định hướng giá trị. Bên cạnh những cơ hội phát triển, nhiều vấn đề cần được quan tâm nghiên cứu, như tác động của mạng xã hội đến giáo dục đạo đức, lối sống; bình đẳng giới; phòng, chống bạo lực gia đình và xây dựng hệ giá trị gia đình. Đây cũng là những nội dung xuyên suốt được các tham luận tập trung phân tích, trao đổi tại Hội thảo.

       Trong phiên thứ nhất, các tham luận tập trung làm rõ giá trị lý luận, phương pháp luận của tác phẩm và ý nghĩa vận dụng vào nghiên cứu, xây dựng gia đình Việt Nam hiện nay. TS. Trần Thị Hồng Thúy trình bày tham luận “Giá trị phương pháp luận của tác phẩm Nguồn gốc của gia đình, của chế độ tư hữu và của nhà nước trong nghiên cứu gia đình hiện nay”; PGS. TS. Phan Thị Luyện phân tích “Quan điểm của Ph. Ăng-ghen về cơ sở kinh tế - xã hội của sự biến đổi gia đình và giá trị đối với xây dựng gia đình Việt Nam hiện nay”. Tiếp cận từ những vấn đề thực tiễn, ThS. Nguyễn Thị Nguyệt đề cập đến “Tác động của mạng xã hội đến giáo dục đạo đức, lối sống trong gia đình Việt Nam hiện nay - tiếp cận từ tác phẩm Nguồn gốc của gia đình, của chế độ tư hữu và của nhà nước của Ph. Ăng-ghen”; Học viên Nguyễn Lương Bằng trình bày tham luận “Phòng, chống bạo lực gia đình với mục tiêu xây dựng gia đình Việt Nam hạnh phúc và bền vững”. Các tham luận gợi mở nhiều khía cạnh nghiên cứu, từ cơ sở lý luận và phương pháp tiếp cận đến những vấn đề cụ thể cần giải quyết trong thực tiễn xây dựng gia đình.

    Tiếp nối những nội dung đó, phiên thứ hai tập trung vào xây dựng hệ giá trị gia đình, bảo đảm bình đẳng trong gia đình và phát huy vai trò của giáo dục, thế hệ trẻ. ThS. Trần Thị Thu Hương trình bày tham luận “Quan điểm của Đảng Cộng sản Việt Nam về xây dựng hệ giá trị gia đình và định hướng thực hiện trong giai đoạn hiện nay”; ThS. Nguyễn Thị Liên phân tích “Quan điểm Hồ Chí Minh về quyền bình đẳng của phụ nữ trong gia đình: nội dung và giá trị”. Với trọng tâm hướng tới giáo dục và trách nhiệm của thế hệ trẻ, PGS. TS. Lê Thanh Thập trình bày tham luận “Giá trị tác phẩm Nguồn gốc của gia đình, của chế độ tư hữu và của nhà nước với nâng cao nhận thức và trách nhiệm của sinh viên để xây dựng gia đình hạnh phúc”; từ góc nhìn của thanh niên, sinh viên Trần Đức Tâm trình bày tham luận “Phát huy vai trò của thanh niên trong xây dựng hệ giá trị gia đình Việt Nam hiện nay”.

    Các phiên thảo luận là dịp để các đại biểu trao đổi, làm rõ những vấn đề lý luận và thực tiễn được đặt ra qua các tham luận, qua đó nhấn mạnh sự cần thiết phải nhận thức gia đình trong tính lịch sử, trong mối quan hệ với những biến đổi của đời sống kinh tế, xã hội và văn hóa. Việc phát huy giá trị của tác phẩm kinh điển không chỉ dừng lại ở nghiên cứu lý luận mà còn cần gắn với yêu cầu giáo dục, nâng cao nhận thức và trách nhiệm của mỗi cá nhân trong xây dựng gia đình.

   Phát biểu bế mạc Hội thảo, PGS. TS. Phan Thị Luyện khẳng định ý nghĩa của việc tiếp tục nghiên cứu, vận dụng giá trị lý luận và phương pháp luận trong tác phẩm của Ph. Ăng-ghen vào nhận thức và giải quyết những vấn đề đặt ra đối với gia đình Việt Nam hiện nay. Những nội dung được đề cập tại Hội thảo cho thấy cần kết hợp nghiên cứu lý luận với việc xem xét các điều kiện kinh tế – xã hội cụ thể, đồng thời quan tâm đến giáo dục đạo đức, lối sống, bình đẳng giới, phòng, chống bạo lực gia đình và xây dựng hệ giá trị gia đình. Hội thảo cũng góp phần tăng cường trao đổi học thuật, kết nối nghiên cứu với thực tiễn và phát huy trách nhiệm của giảng viên, học viên, sinh viên trong nghiên cứu, giáo dục về gia đình.

        Hội thảo khoa học cấp Khoa với chủ đề “Từ tác phẩm Nguồn gốc của gia đình, của chế độ tư hữu và của nhà nước (1884) của Ph. Ăng-ghen đến vấn đề xây dựng gia đình ở Việt Nam hiện nay” góp phần khẳng định giá trị tiếp tục được gợi mở từ tác phẩm kinh điển đối với nghiên cứu gia đình trong bối cảnh hiện đại. Qua đó, Hội thảo tạo thêm cơ sở cho việc kết nối lý luận với thực tiễn, hướng tới xây dựng gia đình Việt Nam tiến bộ, hạnh phúc và bền vững./.